ਨੰਗਲ, 30 ਜੁਲਾਈ : ਭਾਖੜਾ ਬਿਆਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਬੋਰਡ (ਬੀਬੀਐਮਬੀ) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ (ਸੀਆਈਐਸਐਫ) ਦੀ ਤੈਨਾਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਤਕਰਾਰ ਹੁਣ ਇਕ ਫ਼ੈਸਲਾਦਾਇਕ ਮੋੜ ’ਤੇ ਪੁੱਜ ਗਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬੀਬੀਐਮਬੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੇ ਡੈਮਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦਿਆਂ ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਦੀ ਤੈਨਾਤੀ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਕੋਲ 8.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਵੱਡੀ ਉਮੀਦ ਵਾਲੀ ਤੈਨਾਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਆਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਬੀਬੀਐਮਬੀ ਦੀ ਚਾਰ ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਈ ਪੂਰਨ ਬੋਰਡ ਬੈਠਕ ਦੇ 21 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਦੀ ਤੈਨਾਤੀ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਬੀਬੀਐਮਬੀ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਦੀ ਤੈਨਾਤੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਆਧਿਕਾਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਬੀਬੀਐਮਬੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੂਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਤੈਨਾਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿੱਤੀ ਯੋਗਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗੀ। ਜਦਕਿ ਸਾਲ 2021 ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਹੀ ਪੂਰਨ ਬੋਰਡ ਬੈਠਕ ਵਿਚ ਇਸ ਤੈਨਾਤੀ ਨੂੰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਬੀਬੀਐਮਬੀ ਤੋਂ ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਦੀ ਤੈਨਾਤੀ ਲਈ 8.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵਿਵਾਦ ਮਈ 2025 ਵਿਚ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਨੰਗਲ ਡੈਮ ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੰਗਲ ਡੈਮ ’ਤੇ ਧਰਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਦੀ ਤੈਨਾਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਦਖ਼ਲ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਦੀ ਤੈਨਾਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੀਬੀਐਮਬੀ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿਚ ਦਖ਼ਲ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡੈਮਾਂ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਅ ਹੋਈ ਹੈ ਨਵੀਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਭਾਖੜਾ ਬਿਆਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 296 ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਤੈਨਾਤੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 142 ਜਵਾਨ ਨੰਗਲ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਤੈਨਾਤ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਕਮਾਂਡੈਂਟ, ਦੋ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਕਮਾਂਡੈਂਟ, ਤਿੰਨ ਇੰਸਪੈਕਟਰ, ਅੱਠ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ, 20 ਏਐਸਆਈ, 35 ਹੈਡ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਅਤੇ 73 ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਜਵਾਨ ਤਲਵਾਡਾ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਬੀਬੀਐਮਬੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਾਲੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਭਾਖੜਾ ਅਤੇ ਪੋਂਗ ਡੈਮ ’ਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪੁਲਿਸ ਤੈਨਾਤ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਨੰਗਲ ਡੈਮ, ਨੰਗਲ ਅਤੇ ਤਲਵਾਡਾ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਪਾਸ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਹਿਮਾਚਲ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਗੰਗੁਵਾਲ ਅਤੇ ਕੋਟਲਾ ਜਿਹੇ ਛੋਟੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ’ਤੇ ਸੀਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ, ਜਦਕਿ ਹੁਣ ਨੰਗਲ ਡੈਮ ਜਿਹੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾਵੇਗੀ।
