ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਵਲੋਂ ਰੋਪੜ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ‘ਤੇ 5 ਕਰੋੜ ਜੁਰਮਾਨਾ, ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਨਵੇਂ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ

ਰੂਪਨਗਰ, 18 ਜੁਲਾਈ : ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਹੇਠ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸੁਪਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਰੂਪਨਗਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ‘ਤੇ 5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ 7 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਈ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੋਰਡ ਨੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਰਕਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਿਲਹਾਲ ਨਵੀਂ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਰੂਪਨਗਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ 29 ਮਾਰਚ, 2025 ਨੂੰ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਬੋਰਡ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਅਗਸਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਧਰ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਥਰਮਲ ਵਿਚ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਕੋਲਾ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਨੇ ਇਹ ਹੁਕਮ ਜਨਵਰੀ 2024 ਵਿਚ ਰੂਪਨਗਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡ ਥਲੀ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਜਗਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਗਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਰੂਪਨਗਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਉੱਡਦੀ ਸੁਆਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ, ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਗਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ‘ਤੇ, ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰੂਪਨਗਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ। ਰੂਪਨਗਰ ਥਰਮਲ ਵਿਖੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ‘ਚ ਆਈਆਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਵਿਚ ਐਸ਼ ਡਾਈਕਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਢੁਕਵੇਂ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਸੁਆਹ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਰਿਸਾਅ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਐਸ਼ ਡੈਮਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੜਕਾਅ ਜਾਂ ਟਾਇਰ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧੂੜ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੋਰਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਐਸ਼ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਗਲਤ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਸਾਲਾਨਾ 10 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਆਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰੋਪੜ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਆਪਣੇ ਫਲਾਈ ਐਸ਼ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਨੇ ਐਸ਼ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 36 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਆਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਬਿਨਾਂ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਦੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਤੇਲ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਬਾਲਣ ਤੇਲ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਤੇਲ-ਪਾਣੀ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਖਤਰਨਾਕ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਾਲ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨਲੇਟ ਜਾਂ ਡਿਸਚਾਰਜ ਪੁਆਇੰਟ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਤਾਪਮਾਨ ਗੇਜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਥਰਮਲ ਡਿਸਚਾਰਜ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੀ ਵੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋਈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰੂਪਨਗਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹਰੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕਰਨਗੇ। ਅਸੀਂ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਉਠਾਏ ਗਏ ਕੁਝ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਮਲੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਬੋਰਡ ਦਾ ਹੁਕਮ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।