ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਖੌਫਨਾਕ ਮੰਜਰ, ਹੜ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਡੁੱਬੇ ਘਰ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਰਹੇ ਲੋਕ

ਬਾਠਿੰਡਾ, 2 ਸਤੰਬਰ : ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਚਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਟਿਆ, ਖੇਤ ਡੁੱਬ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰ ਕਈ ਫੁੱਟ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਹਨ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਅਪੀਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਨਿਹਾਲਾ ਲਵੇਰਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪੈਸਾ ਬਚਾ ਕੇ ਇਹ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਲਗਭਗ ਹਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਣੀ ਕੰਧਾਂ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਅਸਥਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਛੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਪਨਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਮਦਦ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਚਿੰਤਤ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਛੂਤ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਰਕ ਬੇਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੁਖਦੀਪ ਕੌਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਮਾਨ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸਭ ਤੋਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖੇਡ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਲਗਾਵ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਿੰਡ ਧੀਰਾ ਘੜਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਉਸਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਈ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ। ਅੱਜ ਕਿਸ਼ਤੀ ਆਈ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਦਵਾਈ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਏਡੀਸੀ ਦਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਊਡਸਪੀਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਮਾੜੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਘਰ ਛੱਡਣਾ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀਮਾ ਗੁਪਤਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਲਗਾਵ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਘਰ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਛੱਤ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ, ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣਾਪਣ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਹੜ੍ਹ ਵਰਗੀਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਲੋੜ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਹ ਲਗਾਵ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਘਾਤਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।