ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ‘ਚ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਸੀ ਘੱਟ, ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੰਨੇ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ; ਕੀ ਹੈ ਕਾਰਨ?

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 17 ਫਰਵਰੀ-ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ, ਦਿੱਲੀ ਐਨਸੀਆਰ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿੱਲ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡਣੇ ਪਏ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਿਜ਼ਮੋਲੋਜੀ (ਐਨਸੀਐਸ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 5:36 ਵਜੇ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ 4.0 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ। ਪਰ ਇਸਦੇ ਝਟਕੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਕਈ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੇ ਤੇਜ਼ ਭੂਚਾਲ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਤੀਬਰਤਾ ‘ਤੇ ਕਿਉਂ ਆਏ? ਤਾਂ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਨੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਹਿੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗਾਹਕ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਅਜਿਹੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ

ਜਦੋਂ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭੂਚਾਲ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਢਾਂਚੇ ਜਾਂ ਇਮਾਰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਮਤਲ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਝਟਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ 4.0 ਮਾਪੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਨੂੰ ਦਰਮਿਆਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸੀਸਮੋਲੋਜੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੇਠਾਂ ਸੀ। ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਘੱਟ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਤੇਜ਼ ਸਨ। ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਭੂਚਾਲ ਜ਼ੋਨ IV ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਾਰਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਐਕਟਿਵ ਫਾਲਟ ਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਭੂਚਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ। ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ, ਨੋਇਡਾ, ਦਿੱਲੀ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਇਮਾਰਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੱਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਐਕਟਿਵ ਫਾਲਟ ਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।