ਰੋਪੜ ਰੇਂਜ ’ਚ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਹਨ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮੁੜ ਸੁਰਖੀਆਂ ’ਚ, 2019 ਤੋਂ 2025 ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵਾਹਨ

ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 17 ਅਕਤੂਬਰ : ਰੋਪੜ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਾਹਨ ਚੋਰੀ ਤੇ ਜਾਅਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਵੱਡੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਡੀਆਈਜੀ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਹਨ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰੋਪੜ ਰੇਂਜ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੋਹਾਲੀ, ਰੂਪਨਗਰ ਅਤੇ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਹਨ ਵਿਕਰੀ, ਚੋਰੀ ਹੋਏ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਵੇਚ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾ ਵਿਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੰਗਠਿਤ ਰੈਕੇਟਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਸਕ੍ਰੈਪ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੈਸੀ ਤੇ ਇੰਜਣ ਨੰਬਰ ਬਦਲ ਕੇ ਜਾਅਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ 2019 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਫੀਸ ਘੁਟਾਲੇ ਵਿੱਚ 93 ਵਾਹਨ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਹ ਵਾਹਨ ਹਰਿਆਣਾ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਸਨ। ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ, ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਚੈਸੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕੁਝ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ’ਤੇ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਭਾਗੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਅਲਸਾਜ਼ੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। 2019 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਰੈਕੇਟ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਨਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਮੋਹਾਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਵਾਹਨ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਿਰੋਹ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਹਰਿਆਣਾ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਹੋਈਆਂ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ 35 ਵਾਹਨ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਛੇ ਗਿਰੋਹ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀ ਜਾਅਲੀ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਵਾਹਨ ਵੇਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੁਲਾਈ 2024 ਵਿੱਚ, ਮੋਹਾਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਾਮਲਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ‘ਫਾਇਰ ਫਾਈਟਰ’ ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹਨ ਖੋਹਣ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਾਰ, ਇੱਕ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ, ਇੱਕ ਸਕੂਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੇਸੀ ਪਿਸਤੌਲ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਸਤੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ, ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਵਾਹਨ ਚੋਰੀ ਰੈਕੇਟ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਪੰਜ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 18 ਲਗਜ਼ਰੀ ਵਾਹਨ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨ ਜਾਅਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੇਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਐੱਸਯੂਵੀ ਅਤੇ ਸੇਡਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਗਿਰੋਹ ਚੋਰੀ ਹੋਏ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ ਬਦਲ ਕੇ ਜਾਇਜ਼ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਜਾਅਲੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।