ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਅੰਕੜੇ ਹਨ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ

ਬਠਿੰਡਾ, 23 ਸਤੰਬਰ : ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲੱਖਾਂ ਅਵਾਰਾ ਕੁੱਤੇ ਗਲੀਆਂ, ਗਲੀਆਂ, ਮੁਹੱਲਿਆਂ, ਕਲੋਨੀਆਂ, ਪਾਰਕਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ’ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਆਮ ਹੀ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਲੱਖਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ, ਖੇਤਾਂ, ਫਾਰਮ ਹਾਊਸਾਂ ਆਦਿ ’ਚ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ ਸੜਕਾਂ, ਗਲੀਆਂ, ਮੁਹੱਲਿਆਂ, ਕਲੋਨੀਆਂ, ਪਾਰਕਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ’ਤੇ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਾਮਲੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ, ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਰੇਬੀਜ਼ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ, ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ, ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਬੀਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਖੁਦ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਜੂਨ ’ਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਇਕ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਇਕ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਵੱਢ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਦੀ ਕੁਝ ਦਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ, ਨਗਰ ਕੌਂਸਲਾਂ, ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਸਮੇਂ–ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਨਸਬੰਦੀ ਅਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਨਸਬੰਦੀ ਅਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਨਸਬੰਦੀ ਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਿਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਵਧੇ। ਬਠਿੰਡਾ ’ਚ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਰਟੀਆਈ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੰਜੀਵ ਗੋਇਲ ਵੱਲੋਂ 5 ਅਗਸਤ 2025 ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚ ਆਰਟੀਆਈ ਪਾਈ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2012 ਤੋਂ 2025 ਤਕ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਹਰ ਸਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਗ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕੇਂਦਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਲੋਂ 16 ਸਤੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਇਕ ਪੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2012 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2025 ਤਕ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 6,88,46,253 ਹੈ। ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰਾਂ, ਟੂਣਾ–ਟੋਟਕਾ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਡਾਕਟਰਾਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਨਾਂ ਦਾ ਡੇਟਾ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ। ਆਰਟੀਆਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਮਿਸ਼ਨ (ਐਨਐਚਐਮ) ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ 2012 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2025 ਤਕ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 6,88,46,253 (6 ਕਰੋੜ 88 ਲੱਖ 46 ਹਜ਼ਾਰ 253) ਹੈ। ਸਾਲ–ਵਾਰ ਵੇਰਵੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:

2012 ਤੋਂ 2021 ਤਕ ਦਾ ਡੇਟਾ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਬਿਮਾਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੋਰਟਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:

2022 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2025 ਤਕ ਦਾ ਡੇਟਾ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਬਿਮਾਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ,ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪੋਰਟਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:

ਸਾਲ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ

2012 42,51,977

2013 47,97,751

2014 58,17,370

2015 63,47,784

2016 66,50,135

2017 68,75,482

2018 75,66,467

2019 72,69,410

2020 47,58,041

2021 25,18,328

2022 21,90,056

2023 30,52,354

2024 37,17,736

2025 (ਅਗਸਤ 2025) 30,33,362

ਕੁੱਲ 14 ਸਾਲ (2012 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2025 ਤਕ) ਕੁੱਲ 6,88,46,253 ਮਾਮਲੇ

2018 ’ਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ 75,66,467 ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹੋਈਆਂ।

2019 ਵਿਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ 72,69,410 ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹੋਈਆਂ।

2017 ਵਿਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੀਆਂ 68,75,482 ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਿਹਾ।